Gesubsidieerde projecten oproep 'Slim in de Stad' 2018

  • 6 juni 2019

Op 7 mei organiseerde het team stedenbeleid een studiedag over hoe data en technologie aangewend worden om beleidsbeslissingen te onderbouwen én te nemen. Met het Smart Flanders-programma wordt er volop ingezet op (linked) open data en slimme toepassingen. Het succes van de oproep Slim in de stad heeft bijgedragen aan de totstandkoming hiervan. In de voormiddag werden drie workshops gegeven rond data supported stadsprojecten, datagovernance  en City of Things. In de namiddag was er een debat met stedelijke beleidsmakers en academici geleid door Jeroen Windey, administrateur-generaal van het Agentschap Binnenlands Bestuur: hoe geven zij de stad van de toekomst vorm? Vincent Van Quickenborne, burgemeester van de stad Kortrijk, Bart Rosseau, diensthoofd Data en Informatie van de stad Gent, Peter Vandeurzen, clustermanager Smart Cities Vlaanderen en Pieter Ballon, directeur imec-SMIT, VUB namen deel aan dit debat. De studiedag werd plechtig beëindigd met de toekenning van de subsidies voor de oproep Slim in de Stad 2018 . De stad Gent, de stad Roeselare samen met de Vlaamse Gemeenschapscommissie (Brussel) ontvangen ieder 145.00 euro. Ze krijgen drie jaar de tijd om hun project uit te voeren.

De projectoproep ‘Slim in de stad’ is de opvolger van de Slim in de stad-prijs. Omdat zowel het uitdenken van een slim concept, als een slimme uitvoering belangrijk zijn, besliste Vlaams minister Homans om in 2018 de ‘Slim in de stad’-prijs om te vormen. Voor 2018 was een subsidiebedrag van 435.000 euro beschikbaar. 8 steden, Antwerpen, Genk, Gent, Hasselt, Kortrijk, Leuven, Roeselare en Sint-Niklaas, en de Vlaamse Gemeenschapscommissie dienden een project in. De regio Roeselare Midwest, als een samenwerkingsverband tussen meerdere steden en gemeenten, diende het tiende project in. De jury, bestaande enerzijds uit vertegenwoordigers van de 13 Vlaamse centrumsteden en de Vlaamse Gemeenschapscommissie en anderzijds uit deskundigen, selecteerde 3 projecten die ieder 145.000 euro. ontvangen: ‘Hier-OS’ (City of People) van de Stad Gent, Verkeersveiligheid te verhogen door het inzetten van machine learning van de stad Roeselare en Mobile Digital Lab (MOD-lab) van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (Brussel). Een goedgekeurd project moet binnen de drie jaar worden gerealiseerd.

stad Gent – ‘Hier-OS’ (City of People)

pdf bestandpresentatie Gent City of People Hieros (2.29 MB)

thema: dienstverlening

De stad Gent en het OCMW van Gent focussen zich met ‘Hier-OS’ op de bestrijding van de sociale isolatie bij senioren. Ze zetten in op de distributie van hulpverlening door een ecosysteeem aan organisaties. Het project van ‘Hier-OS’ bestaat uit drie onderdelen: (1) Een interface (voice-bas), die het hulpaanbod binnenbrengt bij de hulpbehoevende; (2) een communicatiemodule die interactie met hulpverleners mogelijk maakt en (3) een dashboard dat de opvolging van deze interacties en signalen mogelijk maakt. ‘Hier-OS’ past binnen het project van City of People, waar de stad Gent en het OCMW van Gent samenwerken met kennisinstellingen en middenveldorganisaties om innovatieve oplossingen te zoeken voor maatschappelijke uitdagingen. Momenteel bevindt ‘Hier-OS’ zich nog in de prototype fase. Resterende uitdagingen zijn: (1) het optimaliseren van sensordata; (2) het prototype uitwerken tot een duurzaam implementeerbare oplossing en (3) het uitbreiden van de doelgroep.

De jury looft hoe dit project met een grote groep aan stakeholders een oplossing brengt voor de zware uitdaging die vereenzaming is. De vernieuwing die hier wordt voorgesteld grijpt de problematiek van vereenzaming bij de wortels en heeft alle potentieel om een wezenlijke impact te hebben. Omdat de natuurlijke netwerken rond senioren afkalven, zullen via technologie en een netwerk van vrijwilligers nieuwe perspectieven worden gegeven. Technologie staat hier duidelijk in functie van de sociale impact; de zorgtechnologie wordt ingezet om het sociale contact met de senioren te bewerkstelligen en de bestaande netwerken te versterken. Er wordt ook gericht ingezet op het verminderen van de vraagverlegenheid.

Binnen het kader van dit project wordt gewerkt tot aan het Minimum Viable Product. Er moet nog worden nagegaan wie tenslotte het product verder zal ontwikkelen en kan opschalen naar andere steden en gemeentes.

Het project voorziet in een intense kwaliteitsborging en bevat een grondig voor- en natraject.

De initiatiefnemers hebben ter voorbereiding van dit project heel wat vooronderzoek verricht en tal van relevante actoren gesproken met wie een netwerk is uitgebouwd dat bij verdere implementatie vruchten zal afwerpen.

stad Roeselare - Verkeersveiligheid te verhogen door het inzetten van machine learning

pdf bestandpresentatie Roeselare Verkeersveieligheid en machinelearning (2.39 MB)

thema: mobiliteit, verkeerveiligheid

De stad Roeselare dient een projectvoorstel in om de verkeersveiligheid te verhogen door het inzetten van machine learning. Gemonteerde camera’s op rondrijdende wagens zijn rechtsreeks verbonden aan machine learning. Op die manier verhoogt de stad Roeselare de verkeersveiligheid en komen tot een proactieve benadering van de verkeersveiligheidsproblematiek. Het is een project dat verder bouwt op een proeftraject gehouden in Roeselare en Zonhoven (Limburg). Het beoogt het actueel houden van de gemeentelijke basisinventaris van voornamelijk verkeersborden.

Het project verloopt in diverse fases die flexibel kunnen verlopen. De inzet van de camera’s kan ook ingezet worden voor andere doeleinden zoals de staat van het wegdek, omleidingen, meldingen, verkeersongelukken… Burgers en andere partijen Data krijgen data ter beschikking om via growth data gathering sneller en accurater te kunnen inspelen op situaties. Uiteindelijk maakt de stad Roeselare een koppeling aan het verkeersreglement om het totaal online of via open data beschikbaar te stellen.

De jury ziet de noodzaak en het grote potentieel van dit voorstel in, niet enkel ten aanzien van verkeersborden, maar op termijn ook van fietspaden, straatmeubilair, kunstwerken etc. Dit helpt niet alleen bij de inventarisatie en het onderhoud van de publieke ruimte, maar is op termijn ook een voorwaarde voor autonome voertuigen e.d. Het gebruik van machine learning is innovatief en gepast. De jury vraagt de stad om na te gaan hoe zo snel mogelijk ook data over wegen en paden die niet voor auto’s toegankelijk zijn, kunnen toegevoegd worden. Het feit dat reeds goed bijgehouden wordt welk gedeelte van de openbare ruimte niet gedekt wordt, is een eerste goede, maar niet voldoende stap. Ook dient het project de openheid van de data te waarborgen, evenals de schaalbaarheid van de toepassing, aangezien een dergelijk project idealiter op Vlaams of tenminste op regio-niveau zou moeten gebeuren.

Vlaamse Gemeenschapscommissie (Brussel) - Mobile Digital Lab (MOD-lab)

pdf bestandpresentatie Vlaamse Gemeenschapscommissie ModLab (2.88 MB)

thema: onderwijs, jongerenparticipatie

De Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) stelt een project voor dat een samenwerkingsverband is tussen VGC, de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en Gluon vzw. Het doel is om technologie (=digitale tools) te integreren in het onderwijs. Daarbij streeft de VGC data- en digitale geletterdheid na bij de leerlingen met het oog op hun ontwikkeling tot toekomstige burgers en werknemers. Naast het verwerven van kennis en ervaring gaat er veel aandacht naar de creativiteit en innovatie. Op die manier kunnen de jongeren sleutelcompetenties verwerven voor de eenentwintigste eeuw. Dit aan de hand van levensechte ervaringen van de jongeren en de uitdagingen binnen hun (stedelijke) omgeving.

Mobile Digital Lab (MOD-lab) is een mobiel educatief lab. Leerlingen uit het Nederlandstalig secundair onderwijs in Brussel leren hiermee data te verzamelen (know), interpreteren (reflect) en visualiseren (act). Op die manier zetten deze leerlingen nieuwe digitale technologie en tools in om de maatschappelijke/ecologische uitdagingen aan te pakken. MOD-lab bouwt verder op twee bestaande projecten (gesteund door de VGC): de Databus en Gluon Education.

Aan de hand van data komende van sensoren in de stad verwerven leerlingen inzicht in de leefbaarheid van de Brusselse wijken. Leerlingen leren deze data te capteren, te verwerken en te vergelijken. Vervolgens analyseren zij deze gegevens op een kritische/artistieke manier. Op die manier leren deze jongeren enerzijds te reflecteren over concrete stedelijke problemen en anderzijds hierover constructief in dialoog te gaan met andere jongeren en burgers. De leerlingen bedenken tenslotte concrete oplossingen die zij verder uitwerken in prototypes. Op die manier zijn leerlingen nauwer en actiever bij de stad betrokken. Doorheen dit traject leren zij skills aan die belangrijk zijn voor hun professionele toekomst.

De jury vindt het project een bijzonder innovatieve methode voor het onderwijs. Het scoort dan ook zeer hoog op elk criterium. Bij de bespreking werd ook het multidisciplinaire aspect én de inzetbaarheid in elke opleidingsvorm van BSO tot ASO en KSO gewaardeerd. Het houdt meteen een integratie van moderne technologieën in het leerproces in die verder gaat dan het louter gebruik van een tablet in de klas. De leereffecten liggen dan ook op vele domeinen, van vertrouwdheid met data en technologie als kritisch nadenken en oplossingsgericht werken. Dit project kan vlot hergebruikt worden in alle scholen of minstens als inspiratiebron dienen.

 

Workshops

Workshop – Data-supported stadsprojecten
Keuze om stadsprojecten in Antwerpen te versterken met beschikbare data.

pdf bestandpresentatie workshop omgevingsanalyse (26.57 MB)

Workshop – City of Things

De verwezenlijkingen en moeilijkheden over de Smart Zone in Antwerpen en het City of Things verhaal.

pdf bestandpresentatie workshop City of Things (13.31 MB)

Workshop – Datagovernance
Van dataverzameling, naar datatransformatie en ontsluiting, met aandacht voor datadesign en datagovernance (logging, monitoring en security).

pdf bestandpresentatie workshop datagovernance (15.64 MB)