3 nieuwe conceptsubsidies voor stadsvernieuwingsprojecten

  • 18 december 2017

Vlaams minister van Stedenbeleid, Liesbeth Homans, ondersteunt drie nieuwe stadsvernieuwingsconcepten. De steden Leuven en Antwerpen (tweemaal) ontvangen een conceptsubsidie na een gunstig advies van de expertenjury. De minister kent hen samen 270.000 euro toe.

Met stadsvernieuwingsprojecten wil minister Homans bijdragen tot de (sociale) aantrekkelijkheid, duurzaamheid en leefbaarheid van onze steden. Wat deze stadsprojecten uitzonderlijk maakt, is dat ze een ingrijpende vernieuwing van een stadsdeel beogen. Ze passen in een brede stedelijke visie en vormen een hefboom voor een geïntegreerde stadsontwikkeling.

Conceptsubsidies zorgen voor de ontwikkeling van een stevige projectbasis en een innoverende projectvisie voor een nieuw, innoverend stadsvernieuwingsproject of om de stad te begeleiden bij een lopend stadsvernieuwingsproject. Conceptsubsidiëring verhoogt de kwaliteit van de geplande projecten en versterkt de bestuurskracht van de steden in de ontwerpfase of bij problemen tijdens de uitvoeringsfase.

Antwerpen. Centraal deel Scheldekaaien (90.000 euro)

Het centrale deel van de Scheldekaaien is een metropolitane plek waar diverse gebruikers in tijd en ruimte samenkomen. Het is de plek bij uitstek waar we water en stad terug aan elkaar kunnen linken.

Het gemeentelijk structuurplan, het Vlaamse Sigmaplan en het masterplan kaderen de Scheldekaaien al in ruimere ontwikkelingsvisies. In het centrale deel van de kaaien komen een aantal specifieke vraagstukken samen:

  • de inbedding van het Steen als toeristische poort van de stad;
  • het ponton voor zee- en riviercruises en de bijhorende toeristische dynamieken;
  • de alternatieve collectieve vervoersstromen via het water;
  • het barrière-effect van de geplande waterkering;
  • de vervoersstromen (auto’s, fietsers en voetgangers);
  • het behoud van het maritieme erfgoed;
  • het gebruik van de publieke ruimte;
  • de verknoping met het stadscentrum.

Antwerpen wil deze plek integraal aanpakken om te komen tot een ruimtelijk samenhangend en multifunctioneel verhaal voor bewoners, gebruikers en bezoekers. Thema’s als de historische waarde van de plek (met het Steen en de burchtzone), het maritieme verleden (van havenverleden naar publieke plek) en de stad aan het water (economische hefboom, mobiliteitsoplossing en waterkering, maar ook beleving) moeten in de conceptstudie aan bod komen.

Antwerpen. Herontwikkeling Stuivenbergsite (90.000 euro)

De site van het Stuivenberggasthuis ligt in het 19de eeuwse stadsweefsel van Antwerpen-Noord (Seefhoek/Stuivenberg) en is volledig in publieke handen. Het stadsdeel fungeert als een aankomstgebied. Een hoge bouw- en woondensiteit, een verouderd woonpatrimonium en een tekort aan groene open ruimte kenmerken de site. Bovendien is er een groot verloop van bewoners. De dynamiek van opwaartse sociale mobiliteit leidt hier niet uit zichzelf tot een socio-economische opwaardering van de wijk. De sociale stijgers verhuizen buiten de wijk en voornamelijk zwakkere sociale groepen en nieuwkomers blijven over. De verhuizing van de meeste componenten van ZNA Stuivenberg naar Spoor Noord in 2020 biedt een unieke kans voor een strategisch stadsvernieuwingsproject dat als katalysator kan dienen voor de ruimtelijke en socio-economische opwaardering van de buurt. Het aantrekken van sociaal sterkere groepen van buiten de wijk vult de stad aan met programma’s om sociale stijgers aan de wijk en de buurt te binden. De uitgangspositie biedt een eenmalige kans voor een grootschalig, strategisch en duurzaam stadsvernieuwingsproject dat als hefboom kan fungeren voor het verbeteren van de woon- en leefkwaliteit in het stadsdeel Noord.

Leuven. De Aa (90.000 euro)

De Leuvense benedenstad ontwikkelt zich volop. Vooral langs de Aa, een zijarm van de Dijle, wist de stad enkele potentieel strategische percelen aan te kopen. De aanwezigheid van een aantal culturele actoren en infrastructuren biedt perspectieven voor de ontwikkeling van een podiumkunstensite, die een echte stedelijke dynamiek kan uitdragen. Heel wat creatieve ondernemers toonden al interesse, maar wat momenteel ontbreekt, is een visie om alle mogelijkheden met elkaar te verbinden. Daarvoor doet de stad beroep op de conceptbegeleiding. De ambitie is om uit te groeien tot een dynamische stedelijke ontmoetingsplek van en voor iedereen, met een kwaliteitsvolle publieke ruimte en een culturele infrastructuur. Die laatste moet tegelijk een voorbeeldproject zijn van integrale duurzaamheid door de integratie van erfgoed, energie-efficiëntie, multifunctionaliteit, toegankelijkheid, veiligheid en de levenscyclus van de infrastructuur. Op de ziekenhuissite brengt de stad de historiek en de toekomst van de zorg in beeld door onder meer zorggerelateerde smart city-componenten in te brengen. Samen met partners als Imec, tal van culturele actoren en ontwikkelaar Resiterra wil de stad een verhaal schrijven rond creativiteit, technologie en zorg. Drie thema’s waarvoor Leuven hoge ambities koestert.