Slimme én duurzame stad van de toekomst

  • 18 oktober 2019

In oktober organiseerden de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) en het Vlaams Agentschap voor Innoveren en Ondernemen (VLAIO) bij onze noorderburen in Amsterdam en Almere een inspirerende tweedaagse over de slimme én duurzame stad van de toekomst. Tijdens dit leerrijke studiebezoek stond kennisuitwisseling tussen de verschillende steden en gemeenten centraal. Er werd onder meer informatie gedeeld over (1) datagedreven innovatie, (2) lokale innovatie-ecosystemen en (3) de cruciale opschaling van smart city projecten. In wat volgt, wordt kort de smart city strategie van Amsterdam toegelicht en de werking van het bedrijfsverzamelgebouw EDGE Olympic, één van de meest duurzame gebouwen ter wereld.

Wordt Amsterdam binnenkort de “smartest” city ter wereld?

Amsterdam is leading us the way!

In 2016 kreeg Amsterdam de titel van “Europese Innovatiehoofdstad” door de Europese Commissie. Een jaar later won Amsterdam de “World Smart City Award” voor circulaire economie, die uitgereikt werd op het Smart City Expo World Congres in Barcelona. Wordt Amsterdam binnenkort de smartest city ter wereld? De smart city strategie van Amsterdam die alle leden uit de quadruple helix (overheid, bedrijven, kennisinstellingen en burgers) integreert is alleszins internationaal geprezen om zijn holistische en innovatieve aanpak.

Het publiek-private partnerschap, die de kern vormt van de Amsterdam Smart City strategie, bestaat dit jaar 10 jaar en is initieel ontstaan uit een Europees project. Sinds 2011 is het partnerschap zelf bedruipend door de financiële steun van 11 projectpartners.  

Het centraal platform fungeert als een soort van marktplaats. Hier worden verschillende leden uit de quadruple helix met elkaar verbonden. Het Amsterdam Smart City team faciliteert deze “matchmaking”. Achter de schermen verbindt dit team de juiste mensen, maar rijkt tevens zinvolle tools aan om van een ambitieus idee naar een concreet project te gaan. De online community laat toe om bestaande initiatieven te verenigen en gezamenlijk tot stedelijke innovaties te komen. De community is enorm gegroeid. Het platform is georganiseerd rond 6 centrale thema’s waaronder (1) mobiliteit, (2) circulariteit, (3) en energie, water en afval. De focus ligt eerder op kleinschalige lokale projecten dan op grote implementatieprojecten.

Tijdens dit hele traject werden een aantal belangrijke “learned lessons” geformuleerd. Eén hiervan is het belang van opschaling. Een aantal projecten blijven namelijk in de “proof of concept” hangen. Ook de noodzaak van sterk leiderschap, eigenaarschap en open communicatie is niet te onderschatten.

Een inspirerend voorbeeld voor Vlaanderen is het ecosysteem dat door middel van dit innovatieplatform tot stand gekomen is. Er wordt uitgegaan van een participatieve bottom-up aanpak. Deze laat toe om ook burgers en kleinere bedrijven als start-ups en KMO’s een leidende rol te geven bij het uitdenken van innovatieve, slimme oplossingen. Eveneens de goede mix tussen private en publieke middelen (zonder gebruik te maken van bijkomende subsidies) is interessant om van naderbij te bekijken. De kracht van het platform ligt in het slim verbinden van verscheidene stakeholders, vaardigheden en middelen.

 EDGE Olympic: waar duurzaamheid en slimme technologieën hand in hand gaan

Verliefd worden op een gebouw? Het kan wel degelijk. Op de Amsterdamse Zuidas pronkt het kantoorgebouw EDGE Olympic, één van de zes meest duurzame gebouwen ter wereld. Het gebouw dateert van 1990 en heeft in de zomer van 2018 een fenomenale transformatie ondergaan.

EDGE Olympic is een toonaangevend gebouw op vlak van energie-efficiënte en slimme toepassingen. Het is voorzien van ontelbare slimme sensoren die onder meer de verlichting, luchtkwaliteit en temperatuur binnen de werkruimte regelen.  

Het gebouw wordt beheerd door Epicenter. Epicenter organiseert tal van workshops, netwerkactiviteiten, seminaries etc. om de community die gevestigd is in het gebouw levendig te houden. Hierdoor wordt interactie, co-creatie en innovatie gestimuleerd. De community bestaat zowel uit scale-ups (snelgroeiende bedrijven), als uit grote bedrijven zoals Microsoft. Dit kan voor beide partijen inspirerend en bevorderlijk werken.

Neem een kijkje op de website om dit pareltje te bewonderen!